Latest Study Materials and Test Series

CTET Maths Pedagogy Notes in Hindi

  1. рдЧрдгिрдд рдХी рдк्рд░рдХृрддि (Nature of Mathematics) рдЧрдгिрдд рдХेрд╡рд▓ рдЧрдгрдиाрдУं рдХे рдмाрд░े рдоें рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рд╕ोрдЪрдиे рдХा рдПрдХ рддрд░ीрдХा рд╣ै। • рддाрд░्рдХिрдХ рдФрд░ рдХ्рд░рдордмрдж्рдз (Logical & Systematic): рдЧрдгिрдд рддाрд░्рдХिрдХ рд╕ोрдЪ рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдЕрд╡рдзाрд░рдгाрдПं рдПрдХ-рджूрд╕рд░े рд╕े рдЬुрдб़ी рд╣ोрддी рд╣ैं। • рдЕрдоूрд░्рдд рд╕े рдоूрд░्рдд (Abstract to Concrete): рдЧрдгिрддीрдп рдЕрд╡рдзाрд░рдгाрдПं рдЕрдоूрд░्рдд (Abstract) рд╣ोрддी рд╣ैं, рдЬिрди्рд╣ें рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХे рджौрд░ाрди 'рдоूрд░्рдд' (Concrete) рдЙрджाрд╣рд░рдгों рд╕े рд╕рдордЭाрдиा рдкреЬрддा рд╣ै। • рдЙрджाрд╣рд░рдг: 'рдЖрдпрддрди' (Volume) рд╕рдордЭाрдиे рдХे рд▓िрдП рдкрд╣рд▓े рдкाрдиी рдХे рдЧिрд▓ाрд╕ рдпा рдбिрдм्рдмे рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░рдиा। 2. рд╡ैрди рд╣ीрд▓े рдХे рдЬ्рдпाрдоिрддीрдп рд╡िрдЪाрд░ рдХे рд╕्рддрд░ (Levels 0 - 4) рд╕्рддрд░ 0: рджृрд╢्рдпीрдХрд░рдг (Visualization) • рд╡िрд╡рд░рдг: рдЗрд╕ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдмрдЪ्рдЪा рдЖрдХृрддिрдпों рдХो рдЙрдирдХे рдкूрд░्рдг рд░ूрдк рдФрд░ рджिрдЦाрд╡рдЯ (Appearance) рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдкрд╣рдЪाрдирддा рд╣ै। рд╡рд╣ рдЧुрдгों (Properties) рдХे рдмाрд░े рдоें рдирд╣ीं рд╕ोрдЪрддा। • рд╕ोрдЪ рдХा рддрд░ीрдХा: "рдпрд╣ рдЧोрд▓ рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ рд░ोрдЯी рдЬैрд╕ा рджिрдЦрддा рд╣ै।" • рдЙрджाрд╣рд░рдг: рдмрдЪ्рдЪा рдПрдХ рд╡рд░्рдЧ (Square) рдФрд░ рдЖрдпрдд (Rectangle) рдХो рдХेрд╡рд▓ рдЙрдирдХे рдЖрдХाрд░ рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЕрд▓рдЧ рдХрд░рддा рд╣ै। рд╕्рддрд░ 1: рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг (Analysis) • рд╡िрд╡рд░рдг: рдпрд╣ाँ рдмрдЪ्рдЪा рдЖрдХृрддिрдпों рдХे рдЧुрдгों (Properties) рдХो рд╕рдордЭрдиा ...

Daily Current affair in Hindi

 13 рдЬрдирд╡рд░ी 2025, рдХे рднाрд░рдд рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд 20 рдк्рд░рдоुрдЦ рдХрд░ेंрдЯ рдЕрдлेрдпрд░्рд╕ рдк्рд░рд╕्рддुрдд рд╣ैं:

1. рдорд╣ाрдХुंрдн 2025 рдХा рд╢ुрднाрд░ंрдн: рдк्рд░рдпाрдЧрд░ाрдЬ рдоें рдЖрдЬ рд╕े рдорд╣ाрдХुंрдн рдХा рдЖрдпोрдЬрди рд╢ुрд░ू рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рд▓ाрдЦों рд╢्рд░рдж्рдзाрд▓ुрдУं рдХे рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोрдиे рдХी рдЙрдо्рдоीрдж рд╣ै।


2. ISRO рдХी рд╕्рдкैрдбेрдХ्рд╕ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдоें рд╕рдлрд▓рддा: ISRO рдиे рд╕्рдкैрдбेрдХ्рд╕ рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдХे рддрд╣рдд рдЙрдкрдЧ्рд░рд╣ों рдХो 3 рдоीрдЯрд░ рдХी рджूрд░ी рддрдХ рд╕рдлрд▓рддाрдкूрд░्рд╡рдХ рдкрд╣ुँрдЪाрдпा, рдЬो рднрд╡िрд╖्рдп рдХी рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдкрд░िрдпोрдЬрдиाрдУं рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।


3. рдЕंрддрд░्рджेрд╢ीрдп рдЬрд▓рдоाрд░्рдЧों рдоें рдиिрд╡ेрд╢: рдЕंрддрд░्рджेрд╢ीрдп рдЬрд▓рдоाрд░्рдЧ рд╡िрдХाрд╕ рдкрд░िрд╖рдж рдиे рдЕрдЧрд▓े 5 рд╡рд░्рд╖ों рдоें 50,000 рдХрд░ोрдб़ рд░ुрдкрдпे рдХे рдиिрд╡ेрд╢ рдХी рдШोрд╖рдгा рдХी рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдЬрд▓ рдкрд░िрд╡рд╣рди рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рдоिрд▓ेрдЧा।


4. BCCI рдоें рдирдИ рдиिрдпुрдХ्рддिрдпाँ: рджेрд╡рдЬीрдд рд╕ैрдХिрдпा рдХो BCCI рдХा рд╕рдЪिрд╡ рдФрд░ рдк्рд░рднрддेрдЬ рд╕िंрд╣ рднाрдЯिрдпा рдХो рдХोрд╖ाрдз्рдпрдХ्рд╖ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै।


5. рд╣рдЬ 2025 рд╕рдордЭौрддा: рднाрд░рдд рдФрд░ рд╕рдКрджी рдЕрд░рдм рдиे рд╣рдЬ 2025 рдХे рд▓िрдП рд╕рдордЭौрддे рдкрд░ рд╣рд╕्рддाрдХ्рд╖рд░ рдХिрдП, рдЬिрд╕рд╕े 175,025 рднाрд░рддीрдп рддीрд░्рдердпाрдд्рд░िрдпों рдХा рдХोрдЯा рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд╣ुрдЖ рд╣ै।


6. ‘рдкाрд░्рд▓िрдпाрдоेंрдЯ: рдкॉрд╡рд░्рд╕, рдлंрдХ्рд╢ंрд╕ рдПंрдб рдк्рд░िрд╡िрд▓ेрдЬेрд╕’ рдкुрд╕्рддрдХ рдХा рд╡िрдоोрдЪрди: рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдиे рдбॉ. рдХे.рдПрд╕. рдЪौрд╣ाрди рдж्рд╡ाрд░ा рд▓िрдЦिрдд рдЗрд╕ рдкुрд╕्рддрдХ рдХा рд╡िрдоोрдЪрди рдХिрдпा, рдЬो рд╕ंрд╕рдж рдХी рдХाрд░्рдпрдк्рд░рдгाрд▓ी рдкрд░ рдХेंрдж्рд░िрдд рд╣ै।


7. рдорд╣िрд▓ा рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдоें рдирдпा рд░िрдХॉрд░्рдб: рдоुंрдмрдИ рдХी рдЗрд░ा рдЬाрдзрд╡ рдиे рдорд╣िрд▓ा рдЕंрдбрд░-19 рд╡рдирдбे рдЯ्рд░ॉрдлी рдоें 157 рдЧेंрджों рдкрд░ рдиाрдмाрдж 346 рд░рди рдмрдиाрдХрд░ рдирдпा рдХीрд░्рддिрдоाрди рд╕्рдеाрдкिрдд рдХिрдпा।


8. рдЙрдд्рддрд░ рднाрд░рдд рдоें рд▓ोрд╣рдб़ी рдЙрдд्рд╕рд╡: рдЖрдЬ рдЙрдд्рддрд░ рднाрд░рдд рдоें рд▓ोрд╣рдб़ी рдХा рдкрд░्рд╡ рдзूрдордзाрдо рд╕े рдордиाрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै, рдЬो рдлрд╕рд▓ рдХрдЯाрдИ рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै।


9. рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा рдоें рд╡ृрдж्рдзि: рднाрд░рдд рдХी рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा рдХ्рд╖рдорддा рдоें рд╡рд░्рд╖ 2024 рдоें 30 рдЧीрдЧाрд╡ाрдЯ рдХी рд╡ृрдж्рдзि рджрд░्рдЬ рдХी рдЧрдИ рд╣ै, рдЬो рдПрдХ рдирдпा рд░िрдХॉрд░्рдб рд╣ै।


10. C-DOT рдФрд░ IIT рдоंрдбी рдХा рд╕рдордЭौрддा: C-DOT рдиे рд╕ेрдоीрдХंрдбрдХ्рдЯрд░ рдЪिрдк рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд▓िрдП IIT рдоंрдбी рдФрд░ IIT рдЬрдо्рдоू рдХे рд╕ाрде рд╕рдордЭौрддे рдкрд░ рд╣рд╕्рддाрдХ्рд╖рд░ рдХिрдП рд╣ैं, рдЬिрд╕рд╕े рд╕्рд╡рджेрд╢ी рддрдХрдиीрдХ рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рдоिрд▓ेрдЧा।


11. рдиाрд╕ा рдХा рдкाрд░्рдХрд░ рд╕ोрд▓рд░ рдк्рд░ोрдм рдоिрд╢рди: рдиाрд╕ा рдХे рдЗрд╕ рдоिрд╢рди рдиे рд╕ूрд░्рдп рдХे рдмाрд╣рд░ी рд╡ाрддाрд╡рд░рдг рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдбेрдЯा рдПрдХрдд्рд░ рдХिрдпा рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рднाрд░рддीрдп рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХों рдХी рднी рднाрдЧीрджाрд░ी рд╣ै।


12. рднाрд░рдд рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХी рд╕ांрдЦ्рдпिрдХी рд╕рдоिрддि рдоें рд╢ाрдоिрд▓: рднाрд░рдд рдХो рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХी рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рд╕ांрдЦ्рдпिрдХी рд╕рдоिрддि рдХे рдмिрдЧ рдбेрдЯा рдкрд╣рд▓ рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдбेрдЯा рдк्рд░рдмंрдзрди рдоें рдЙрд╕рдХी рднूрдоिрдХा рдмрдв़ेрдЧी।


13. рд╡िрд╢ाрдЦाрдкрдд्рддрдирдо рдЧ्рд░ीрди рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рд╣рдм: рд╡िрд╢ाрдЦाрдкрдд्рддрдирдо рдоें рдЧ्рд░ीрди рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдЙрдд्рдкाрджрди рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд╣рдм рд╕्рдеाрдкिрдд рдХिрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै, рдЬो рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдКрд░्рдЬा рдХी рджिрд╢ा рдоें рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХрджрдо рд╣ै।


14. рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░ рдоें рдЬेрдб-рдоोрдб़ рд╕ुрд░ंрдЧ рдХा рдЙрдж्рдШाрдЯрди: рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдиे рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░ рдоें рдЬेрдб-рдоोрдб़ рд╕ुрд░ंрдЧ рдХा рдЙрдж्рдШाрдЯрди рдХिрдпा, рдЬिрд╕рд╕े рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдХрдиेрдХ्рдЯिрд╡िрдЯी рдоें рд╕ुрдзाрд░ рд╣ोрдЧा।


15. рдЗрдирд░ोрдб рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдХा рд╢ुрднाрд░ंрдн: рднाрд░рдд рдХे рдкूрд░्рд╡ोрдд्рддрд░ рдоें рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рд░рдмрд░ рдХी рдЧुрдгрд╡рдд्рддा рдмрдв़ाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЗрдирд░ोрдб рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рд╢ुрд░ू рдХी рдЧрдИ рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдХिрд╕ाрдиों рдХो рд▓ाрдн рд╣ोрдЧा।


16. рдЖрдИрдкीрдПрд▓ 2025 рдоें рдирдИ рдХрдк्рддाрдиी: рд╢्рд░ेрдпрд╕ рдЕрдп्рдпрд░ рдХो рдкंрдЬाрдм рдХिंрдЧ्рд╕ рдХा 17рд╡ां рдХрдк्рддाрди рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै, рдЬो рдЖрдЧाрдоी рд╕рдд्рд░ рдоें рдЯीрдо рдХा рдиेрддृрдд्рд╡ рдХрд░ेंрдЧे।


17. рд╕ाрдУ рдЯोрдо рдФрд░ рдк्рд░िंрд╕िрдкे рдХी рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдХा рдЗрд╕्рддीрдлा: рд╕ाрдУ рдЯोрдо рдФрд░ рдк्рд░िंрд╕िрдкे рдХी рдирдИ рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдЗрд▓्рдЬ़ा рдЕрдоाрджो рд╡ाрдЬ़ рдиे рдХैрдмिрдиेрдЯ рд╕ूрдЪी рд▓ीрдХ рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж рдЗрд╕्рддीрдлा рджे рджिрдпा рд╣ै।


18. рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдФрд░ рдЕрдл्рд░ीрдХी рдкूрд░्рд╡ी рд▓рд╣рд░ें: рдПрдХ рдирдП рдЕрдз्рдпрдпрди рдоें рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдФрд░ рдЕрдл्рд░ीрдХी рдкूрд░्рд╡ी рд▓рд╣рд░ों рдХे рдмीрдЪ рд╕ंрдмंрдзों рдХा рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рднाрд░рддीрдп рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХों рдХा рдпोрдЧрджाрди рд░рд╣ा рд╣ै।


19. рд╡рди्рдпрдЬीрд╡ рдЯ्рд░ैंрдХ्рд╡िрд▓ाрдЗрдЬ़ेрд╢рди рдкрд░ рд╕рдо्рдоेрд▓рди: рднाрд░рдд рдоें рд╡рди्рдпрдЬीрд╡ рдЯ्рд░ैंрдХ्рд╡िрд▓ाрдЗрдЬ़ेрд╢рди рдкрд░ рдПрдХ рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕рдо्рдоेрд▓рди рдЖрдпोрдЬिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा, рдЬिрд╕рдоें рд╡рди्рдпрдЬीрд╡ рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХे рдирдП рддрд░ीрдХों рдкрд░ рдЪрд░्рдЪा рд╣ुрдИ।


20. рд╢्рд░ी рдиाрд░ाрдпрдг рдЧुрд░ु рдХी рдЬрдпंрддी: рдЖрдЬ рд╕рдоाрдЬ рд╕ुрдзाрд░рдХ рд╢्рд░ी рдиाрд░ाрдпрдг рдЧुрд░ु рдХी 170рд╡ीं рдЬрдпंрддी рдордиाрдИ рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै, рдЬिрдирдХे рдпोрдЧрджाрди рдХो рджेрд╢рднрд░ рдоें рд╕्рдорд░рдг рдХिрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै।

рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ