ЁЯУШ
рд╣िрди्рджी рд╡्рдпाрдХрд░рдг (рдк्рд░рддिрдпोрдЧी рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рд╣ेрддु рдкूрд░्рдг рдиोрдЯ्рд╕)
рдЙрдкрдпोрдЧी рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдПँ: SSC, Railway, Police, Defence, TET, STET, UPSC, State PSC рдЖрджि
рд╡िрд╖рдп рд╕ूрдЪी (Index)
- рднाрд╖ा рдФрд░ рд╡्рдпाрдХрд░рдг рдХा рдкрд░िрдЪрдп
- рд╢рдм्рдж рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рднेрдж
- рд╕ंрдЬ्рдЮा
- рд╕рд░्рд╡рдиाрдо
- рд╡िрд╢ेрд╖рдг
- рдХ्рд░िрдпा
- рдХ्рд░िрдпा рд╡िрд╢ेрд╖рдг
- рдЕрд╡्рдпрдп
- рд╕ंрдзि
- рд╕рдоाрд╕
- рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ рдФрд░ рдк्рд░рдд्рдпрдп
- рд╡рдЪрди, рд▓िंрдЧ, рдХाрд░рдХ, рд╡िрднрдХ्рддि
- рдХाрд▓ рдФрд░ рд╡ाрдЪ्рдп
- рд╡ाрдХ्рдп рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рднेрдж
- рдЕрд▓ंрдХाрд░
- рд░рд╕ рдФрд░ рдЫंрдж
- рдоुрд╣ाрд╡рд░े рдФрд░ рд▓ोрдХोрдХ्рддिрдпाँ
- рдкрд░्рдпाрдпрд╡ाрдЪी, рд╡िрд▓ोрдо, рдПрдХाрд░्рдердХ рд╢рдм्рдж
- рддрдд्рд╕рдо, рддрдж्рднрд╡, рджेрд╢рдЬ, рд╡िрджेрд╢ी рд╢рдм्рдж
- рдЕрдкрдаिрдд рдЧрдж्рдпांрд╢ рдЕрдн्рдпाрд╕
1. рднाрд╖ा рдФрд░ рд╡्рдпाрдХрд░рдг рдХा рдкрд░िрдЪрдп
рднाрд╖ा рд╡िрдЪाрд░ों рдХो рдк्рд░рдХрдЯ рдХрд░рдиे рдХा рдоाрдз्рдпрдо рд╣ै।
рд╡्рдпाрдХрд░рдг рд╡рд╣ рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рд╣ै рдЬो рднाрд╖ा рдХे рд╢ुрдж्рдз рд░ूрдк, рд╕рд╣ी рдк्рд░рдпोрдЧ рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдиिрдпрдоों рдХा рдЬ्рдЮाрди рдХрд░ाрддा рд╣ै।
рд╣िрди्рджी рднाрд╖ा рджेрд╡рдиाрдЧрд░ी рд▓िрдкि рдоें рд▓िрдЦी рдЬाрддी рд╣ै।
2. рд╢рдм्рдж рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рднेрдж
рд╢рдм्рдж рдз्рд╡рдиिрдпों рдХा рд╕рдоूрд╣ рд╣ै рдЬो рдХिрд╕ी рдЕрд░्рде рдХो рдк्рд░рдХрдЯ рдХрд░рддा рд╣ै।
рд╢рдм्рдж рдХे рдЪाрд░ рднेрдж рд╣ोрддे рд╣ैं:
- рдиाрдо (рд╕ंрдЬ्рдЮा)
- рдХ्рд░िрдпा
- рд╡िрд╢ेрд╖рдг
- рдЕрд╡्рдпрдп
3. рд╕ंрдЬ्рдЮा (Noun)
рдЬिрд╕ рд╢рдм्рдж рд╕े рдХिрд╕ी рд╡्рдпрдХ्рддि, рд╡рд╕्рддु, рд╕्рдеाрди рдпा рднाрд╡ рдХा рдмोрдз рд╣ो, рдЙрд╕े рд╕ंрдЬ्рдЮा рдХрд╣рддे рд╣ैं।
рдЙрджाрд╣рд░рдг – рд░ाрдо, рдЧंрдЧा, рджिрд▓्рд▓ी, рдк्рд░ेрдо।
рднेрдж:
- рд╡्рдпрдХ्рддिрд╡ाрдЪрдХ – рдХिрд╕ी рд╡िрд╢ेрд╖ рд╡्рдпрдХ्рддि рдпा рд╡рд╕्рддु рдХा рдиाрдо।
- рдЬाрддिрд╡ाрдЪрдХ – рдХिрд╕ी рдЬाрддि рдпा рд╡рд░्рдЧ рдХा рдмोрдз рдХрд░ाрддा рд╣ै।
- рднाрд╡рд╡ाрдЪрдХ – рднाрд╡ рдпा рдЧुрдг рдХा рдмोрдз рдХрд░ाрддा рд╣ै।
- рд╕рдоूрд╣рд╡ाрдЪрдХ – рдХिрд╕ी рд╕рдоूрд╣ рдпा рдЭुंрдб рдХा рдмोрдз рдХрд░ाрддा рд╣ै।
4. рд╕рд░्рд╡рдиाрдо (Pronoun)
рдЬो рд╢рдм्рдж рд╕ंрдЬ्рдЮा рдХे рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдк्рд░рдпोрдЧ рд╣ो, рдЙрд╕े рд╕рд░्рд╡рдиाрдо рдХрд╣рддे рд╣ैं।
рдЙрджाрд╣рд░рдг – рд╡рд╣, рдпрд╣, рддुрдо, рдоैं।
рднेрдж: рдкुрд░ुрд╖рд╡ाрдЪрдХ, рдиिрд╢्рдЪрдпрд╡ाрдЪрдХ, рдк्рд░рд╢्рдирд╡ाрдЪрдХ, рд╕рдо्рдмрди्рдзрд╡ाрдЪрдХ, рдиिрдЬрд╡ाрдЪрдХ рдЖрджि।
5. рд╡िрд╢ेрд╖рдг (Adjective)
рдЬो рд╢рдм्рдж рд╕ंрдЬ्рдЮा рдпा рд╕рд░्рд╡рдиाрдо рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддा рдмрддाрддा рд╣ै, рдЙрд╕े рд╡िрд╢ेрд╖рдг рдХрд╣рддे рд╣ैं।
рдЙрджाрд╣рд░рдг – рд╕ुрди्рджрд░ рд▓рдб़рдХी, рдКँрдЪा рдкрд╣ाрдб़।
рднेрдж: рдЧुрдгрд╡ाрдЪрдХ, рд╕ंрдЦ्рдпाрд╡ाрдЪрдХ, рдкрд░िрдоाрдгрд╡ाрдЪрдХ, рд╕ंрдХेрддрд╡ाрдЪрдХ।
6. рдХ्рд░िрдпा (Verb)
рдЬो рд╢рдм्рдж рдХिрд╕ी рдХाрд░्рдп рдХे рд╣ोрдиे рдпा рдХрд░рдиे рдХा рдмोрдз рдХрд░ाрдП, рдЙрд╕े рдХ्рд░िрдпा рдХрд╣рддे рд╣ैं।
рдЙрджाрд╣рд░рдг – рдЬाрдиा, рдЦाрдиा, рдЦेрд▓рдиा।
рднेрдж: рд╕рдХрд░्рдордХ, рдЕрдХрд░्рдордХ, рд╕рд╣ाрдпрдХ рдХ्рд░िрдпा।
7. рдХ्рд░िрдпा рд╡िрд╢ेрд╖рдг (Adverb)
рдЬो рд╢рдм्рдж рдХ्рд░िрдпा рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддा рдмрддाрддा рд╣ै, рдЙрд╕े рдХ्рд░िрдпा рд╡िрд╢ेрд╖рдг рдХрд╣рддे рд╣ैं।
рдЙрджाрд╣рд░рдг – рд╡рд╣ рдзीрд░े рдЪрд▓рддा рд╣ै, рд╡рд╣ рдмрд╣ुрдд рдкрдв़рддा рд╣ै।
8. рдЕрд╡्рдпрдп
рдЬो рд╢рдм्рдж рд░ूрдк рдирд╣ीं рдмрджрд▓рддे, рдЙрди्рд╣ें рдЕрд╡्рдпрдп рдХрд╣рддे рд╣ैं।
рдЙрджाрд╣рд░рдг – рдЕрдм, рддрдм, рдХ्рдпों, рдЬрд╣ाँ, рд╡рд╣ाँ рдЖрджि।
9. рд╕ंрдзि
рджो рд╡рд░्рдгों рдХे рдоेрд▓ рд╕े рдЬो рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╣ोрддा рд╣ै, рдЙрд╕े рд╕ंрдзि рдХрд╣рддे рд╣ैं।
рддीрди рднेрдж:
- рд╕्рд╡рд░ рд╕ंрдзि
- рд╡्рдпंрдЬрди рд╕ंрдзि
- рд╡िрд╕рд░्рдЧ рд╕ंрдзि
рдЙрджाрд╣рд░рдг – рджे + рдЗрди्рдж्рд░ = рджेрд╡ेрди्рдж्рд░
10. рд╕рдоाрд╕
рджो рдпा рджो рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╢рдм्рджों рдХे рдоेрд▓ рд╕े рдмрдиे рдирдП рд╢рдм्рдж рдХो рд╕рдоाрд╕ рдХрд╣рддे рд╣ैं।
рдЪाрд░ рдоुрдЦ्рдп рднेрдж:
- рддрдд्рдкुрд░ुрд╖
- рдж्рд╡ंрдж्рд╡
- рдХрд░्рдордзाрд░рдп
- рдмрд╣ुрд╡्рд░ीрд╣ि
рдЙрджाрд╣рд░рдг – рд░ाрдЬрдкрде, рд░ाрдо-рд▓рдХ्рд╖्рдордг, рдиीрд▓рдХрдорд▓।
11. рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ рдФрд░ рдк्рд░рдд्рдпрдп
рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ: рд╡े рд╢рдм्рджांрд╢ рдЬो рдХिрд╕ी рд╢рдм्рдж рдХे рдкрд╣рд▓े рд▓рдЧрдХрд░ рдЙрд╕рдХा рдЕрд░्рде рдмрджрд▓рддे рд╣ैं।
рдЙрджाрд╣рд░рдг – рдЕрди + рдзрд░्рдо = рдЕрдзрд░्рдо
рдк्рд░рдд्рдпрдп: рд╡े рд╢рдм्рджांрд╢ рдЬो рд╢рдм्рдж рдХे рдЕंрдд рдоें рд▓рдЧрддे рд╣ैं।
рдЙрджाрд╣рд░рдг – рд░ाрдо + рдИ = рд░ाрдоी।
12. рд▓िंрдЧ, рд╡рдЪрди, рдХाрд░рдХ, рд╡िрднрдХ्рддि
- рд▓िंрдЧ: рдкुрд▓्рд▓िंрдЧ, рд╕्рдд्рд░ीрд▓िंрдЧ
- рд╡рдЪрди: рдПрдХрд╡рдЪрди, рдмрд╣ुрд╡рдЪрди
- рдХाрд░рдХ: рдХрд░्рддा, рдХрд░्рдо, рдХрд░рдг, рд╕рдо्рдк्рд░рджाрди, рдЕрдкाрджाрди, рд╕рдо्рдмрди्рдз, рдЕрдзिрдХрд░рдг
- рд╡िрднрдХ्рддि: рдЬो рдХाрд░рдХ рдХो рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░рддी рд╣ै (рдЬैрд╕े – рдиे, рдХो, рд╕े, рдХा, рдоें рдЖрджि)।
13. рдХाрд▓ рдФрд░ рд╡ाрдЪ्рдп
рдХाрд▓: рд╕рдордп рдХा рдмोрдз рдХрд░ाрддा рд╣ै (рднूрдд, рд╡рд░्рддрдоाрди, рднрд╡िрд╖्рдп)।
рд╡ाрдЪ्рдп: рдХ्рд░िрдпा рдХे рдк्рд░рдХाрд░ рдХो рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै (рдХрд░्рддृрд╡ाрдЪ्рдп, рдХрд░्рдорд╡ाрдЪ्рдп, рднाрд╡рд╡ाрдЪ्рдп)।
14. рд╡ाрдХ्рдп рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рднेрдж
рд╡ाрдХ्рдп рд╢рдм्рджों рдХा рд╕рдоूрд╣ рд╣ै рдЬो рдкूрд░ा рдЕрд░्рде рджेрддा рд╣ै।
рднेрдж – рд╡िрдзाрдирд╡ाрдЪрдХ, рдк्рд░рд╢्рдирд╡ाрдЪрдХ, рдЖрдЬ्рдЮाрд╡ाрдЪрдХ, рд╡िрд╕्рдордпрд╡ाрдЪрдХ।
15. рдЕрд▓ंрдХाрд░
рд╢рдм्рджों рдпा рдЕрд░्рде рдХी рд╢ोрднा рдмрдв़ाрдиे рд╡ाрд▓े рддрдд्рд╡ рдЕрд▓ंрдХाрд░ рдХрд╣рд▓ाрддे рд╣ैं।
рдк्рд░рдоुрдЦ рднेрдж:
- рд╢рдм्рджाрд▓ंрдХाрд░ (рдЕрдиुрдк्рд░ाрд╕, рдпрдордХ рдЖрджि)
- рдЕрд░्рдеाрд▓ंрдХाрд░ (рд░ूрдкрдХ, рдЙрдкрдоा, рдЙрдд्рдк्рд░ेрдХ्рд╖ा рдЖрджि)
16. рд░рд╕ рдФрд░ рдЫंрдж
рд░рд╕: рднाрд╡ों рдХा рд╣ृрджрдп рдоें рдЙрдд्рдкрди्рди рдЖрдиंрдж рд░рд╕ рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै (рд╢्рд░ृंрдЧाрд░, рд╣ाрд╕्рдп, рдХрд░ुрдг, рд░ौрдж्рд░ рдЖрджि)।
рдЫंрдж: рдХрд╡िрддा рдХी рд▓рдп рдпा рдоाрдд्рд░ा-рд╡िрди्рдпाрд╕ рдХो рдЫंрдж рдХрд╣рддे рд╣ैं।
17. рдоुрд╣ाрд╡рд░े рдФрд░ рд▓ोрдХोрдХ्рддिрдпाँ
рдоुрд╣ाрд╡рд░े: рдиिрд╢्рдЪिрдд рд░ूрдк рд╡ाрд▓े рд╡ाрдХ्рдпांрд╢ рдЬिрдирдХा рдЕрд░्рде рднाрд╡ाрд░्рде рдоें рд╣ोрддा рд╣ै।
рдЙрджाрд╣рд░рдг – рдиाрдХ рдоें рджрдо рдХрд░рдиा, рдХाрди рдХाрдЯрдиा।
рд▓ोрдХोрдХ्рддिрдпाँ: рд▓ोрдХ рдоें рдк्рд░рдЪрд▓िрдд рдХрдерди рдЬो рд╢िрдХ्рд╖ा рдпा рд╕рдд्рдп рдмрддाрддे рд╣ैं।
рдЙрджाрд╣рд░рдг – рдЬैрд╕ा рдХрд░ोрдЧे рд╡ैрд╕ा рднрд░ोрдЧे।
18. рдкрд░्рдпाрдпрд╡ाрдЪी, рд╡िрд▓ोрдо, рдПрдХाрд░्рдердХ рд╢рдм्рдж
- рдкрд░्рдпाрдпрд╡ाрдЪी: рд╕рдоाрди рдЕрд░्рде рд╡ाрд▓े рд╢рдм्рдж – рдЕрдЧ्рдиि = рдЖрдЧ
- рд╡िрд▓ोрдо: рд╡िрдкрд░ीрдд рдЕрд░्рде рд╡ाрд▓े рд╢рдм्рдж – рджिрди ↔ рд░ाрдд
- рдПрдХाрд░्рдердХ: рдПрдХ рд╣ी рдЕрд░्рде рдмрддाрдиे рд╡ाрд▓े рдЕрдиेрдХ рд╢рдм्рдж।
19. рддрдд्рд╕рдо, рддрдж्рднрд╡, рджेрд╢рдЬ, рд╡िрджेрд╢ी рд╢рдм्рдж
- рддрдд्рд╕рдо: рд╕ंрд╕्рдХृрдд рдХे рд╕рдоाрди рд░ूрдк рд╡ाрд▓े рд╢рдм्рдж – рдЬрд▓, рд╕ूрд░्рдп
- рддрдж्рднрд╡: рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╕े рдмрджрд▓े рд╣ुрдП рд░ूрдк – рд╕ूрд░рдЬ, рдкाрдиी
- рджेрд╢рдЬ: рджेрд╢ рдоें рдЙрдд्рдкрди्рди рд╢рдм्рдж – рдбрдорд░ू, рд▓ोрдЯा
- рд╡िрджेрд╢ी: рд╡िрджेрд╢ी рднाрд╖ा рд╕े рдЖрдП рд╢рдм्рдж – рд╕्рдХूрд▓, рдХрд▓рдо
20. рдЕрдкрдаिрдд рдЧрдж्рдпांрд╢ рдЕрдн्рдпाрд╕
рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдоें 5–10 рдЕंрдХों рдХे рд▓िрдП рдЖрддा рд╣ै।
рдЯिрдк्рд╕:
- рдк्рд░рд╢्рди рдкрдв़рдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рдЧрдж्рдпांрд╢ рдХो рдз्рдпाрдирдкूрд░्рд╡рдХ рдкрдв़ें।
- рдЙрдд्рддрд░ рдЕрдкрдиे рд╢рдм्рджों рдоें рд▓िрдЦें, рди рдХि рд╕ीрдзे рдХॉрдкी рдХрд░ें।
рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ
рдПрдХ рдЯिрдк्рдкрдгी рднेрдЬें